महाराष्ट्र शासनाची “मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना (Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana)” ही राज्यातील 21 ते 65 वयोगटातील महिलांना दरमहिना 1500 रुपये आर्थिक सहाय्य देणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेतील सर्व लाभार्थी भगिनींनी आपली ओळख व कागदपत्रांची ऑनलाईन पडताळणी करण्यासाठी ई‑केवाईसी (e-kyc) प्रक्रिया अनिवार्यपणे पूर्ण करणे आवश्यक केले आहे. लाडकी बहिन योजना ई-केवाईसी वेळेत न केल्यास पुढील हप्ता थांबू शकतो, त्यामुळे ही प्रक्रिया वेळेत आणि योग्य रीतीने करणे फार महत्वाचे आहे.
योजनेची मुख्य उद्दिष्टे व लाभ
या योजनेचा मुख्य उद्देश महिलांना आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी करणे, त्यांच्या आरोग्य‑पोषणात सुधारणा करणे आणि कुटुंबात त्यांच्या योगदानाला बळकटी देणे हा आहे. पात्र महिलेला दरमहिना 1500 रुपये म्हणजेच वर्षाला 18,000 रुपये थेट तिच्या आधार‑लिंक असलेल्या बँक खात्यात जमा केले जातात. या माध्यमातून गरीब व मध्यमवर्गीय कुटुंबातील महिलांना किराणा, वैद्यकीय खर्च, शिक्षण, बचत इत्यादी दैनंदिन गरजांसाठी स्थिर आर्थिक आधार मिळतो.
कोण पात्र आहेत? (Eligibility)
लाडकी बहिन योजनेसाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- महिला ही महाराष्ट्र राज्याची कायम रहिवासी असावी.
- वय 21 ते 65 वर्षांच्या दरम्यान असावे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न 2.5 लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे.
- सरकारी नोकरी करणाऱ्या किंवा इन्कम टॅक्स भरणाऱ्या महिलांना या योजनेचा लाभ मिळत नाही.
- ज्यांना इतर काही विशिष्ट राज्यस्तरीय कल्याणकारी योजनांचा समान प्रकारचा थेट लाभ मिळतो, अशांना ही योजना लागू नसेल, अशी अटही नमूद केली आहे.
- विवाहित, अविवाहित (प्रत्येक कुटुंबातील एक अविवाहित), विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्ता, निराधार अशा सर्व महिलांना पात्रतेच्या अटी पूर्ण केल्यास लाभ मिळू शकतो.
ई-केवाईसी का अनिवार्य आहे?
योजनेत पारदर्शकता राखण्यासाठी व प्रत्यक्ष पात्र लाभार्थ्यांपर्यंतच निधी पोहोचावा यासाठी ई‑केवायसी बंधनकारक करण्यात आली आहे. ई‑केवायसीमुळे आधार आणि बँक खाते एकमेकांशी जुळते, त्यामुळे रक्कम थेट (DBT) खात्यात जमा होते आणि बनावट/दुबार अर्ज रोखले जातात. शासनाने दरवर्षी जून महिन्यात ई‑केवायसी नूतनीकरण करण्याची अट देखील केली असून, वेळेत प्रक्रिया न केल्यास मासिक हप्ता थांबण्याचा धोका असतो.
लाडकी बहिन योजना ई-केवाईसी करण्याची ऑनलाईन प्रक्रिया (Step by Step)
लाडकी बहिन योजना ई‑केवायसी (Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana e-KYC) ऑनलाईन करण्यासाठी सरकारने स्वतंत्र अधिकृत पोर्टल सुरू केले आहे. सामान्यतः प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे असते:
- अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या
आपल्या मोबाईल किंवा संगणकावर ब्राउझर उघडून अधिकृत पोर्टल https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ वर जा. - e‑KYC पर्याय निवडा
मुखपृष्ठावर दिसणाऱ्या “e‑KYC” किंवा “ई‑केवायसी” बॅनर/बटणावर क्लिक करा. - आधार क्रमांक आणि कॅप्चा भरा
उघडलेल्या फॉर्ममध्ये लाभार्थी महिलेचा 12 अंकी आधार क्रमांक व स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा कोड नीट भरा. - OTP द्वारे प्रमाणीकरण
“Send OTP / सेंड ओटीपी” वर क्लिक केल्यावर आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईलवर वन‑टाइम पासवर्ड येईल; तो दिलेल्या जागेत टाकून “Submit / सबमिट” करा. - माहिती पडताळा व कन्फर्म करा
OTP योग्य असल्यास तुमची आधार‑आधारित मूलभूत माहिती स्क्रीनवर दिसेल; नाव, जन्मतारीख, पत्ता इ. तपासून “कन्फर्म/Submit” करा. - अतिरिक्त माहिती / कागदपत्र तपासणी (लागू असल्यास)
काही प्रकरणांत स्थानिक महिला व बालकल्याण कार्यालयाकडून कागदपत्रांची पडताळणीही केली जाते; ही पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतरच e‑KYC पूर्ण मानले जाते.
प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्क्रीनवर किंवा नोंदणीकृत मोबाईलवर ई‑केवायसी यशस्वी झाल्याचा संदेश मिळतो. हा स्क्रीनशॉट किंवा मेसेज जतन करून ठेवणे शहाणपणाचे आहे.
ई-केवाईसीसाठी आवश्यक कागदपत्रे
ई‑केवायसी करताना पुढील कागदपत्रांची माहिती/प्रत जवळ बाळगल्यास प्रक्रिया जलद होते:
लाडकी बहिन योजना ई-केवायसी शेवटची तारीख
महाराष्ट्र शासनाने लाडकी बहिन योजना लाभार्थ्यांना ई‑केवायसी करण्यासाठी ठराविक कालावधी जाहीर केला आहे. सुरुवातीला ठरवलेल्या अंतिम मुदतीनंतर लाभार्थ्यांना अडचण येऊ नये म्हणून काही वृत्तांनुसार ई‑केवायसीची अंतिम तारीख वाढवून 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत संधी दिल्याची माहिती समोर आली आहे. अनेक बातम्यांमध्ये 18 नोव्हेंबरपर्यंत ई‑केवायसी न केल्यास पुढील महिन्याचा हप्ता वेळेत येणार नाही, असे स्पष्ट केले गेले आहे, त्यामुळे लाभार्थ्यांनी शक्य तितक्या लवकर प्रक्रिया पूर्ण करणे हितावह ठरेल.
ई-केवाईसी न केल्यास काय होईल?
ई‑केवायसी प्रक्रिया वेळेत पूर्ण न केल्यास तुमचा हप्ता तात्पुरता रोखला जाऊ शकतो आणि पुढील पेमेंट थांबू शकते. सरकारने स्पष्ट केले आहे की सर्व पात्र लाभार्थींनी दरवर्षी ई‑केवायसी करून आपली माहिती अद्ययावत ठेवणे बंधनकारक आहे; तसे न झाल्यास खाते निष्क्रिय होऊ शकते किंवा पुनःप्रक्रिया करावी लागू शकते. त्यामुळे कुठल्याही तांत्रिक किंवा कागदपत्रीय कारणामुळे लाभापासून वंचित राहू नये यासाठी शेवटच्या क्षणापर्यंत वाट न पाहता लवकरात लवकर ई‑केवायसी करणें आवश्यक आहे.
Ladki Bahin Yojana : मुख्यमंत्री – माझी लाडकी बहीण योजना, ऑनलाइन अर्ज, पात्रता, कागदपत्रे 2024 -25
महत्वाच्या टिप्स व सामान्य चुका
- OTP येण्यासाठी आधारशी लिंक असलेला मोबाईल क्रमांक सुरू व नेटवर्कमध्ये असणे गरजेचे आहे; अनेकांना OTP न मिळणे किंवा “Invalid OTP” असा मेसेज दिसणे ही सामान्य तांत्रिक अडचण आहे.
- चुकीचा आधार क्रमांक, चुकीचा कॅप्चा किंवा नाव‑जन्मतारीखमधील विसंगती असल्यास फॉर्म सबमिट होत नाही, म्हणून कागदपत्रावरील माहितीप्रमाणेच तपशील भरा.
- मोबाईलवरून प्रक्रिया करताना नेटवर्क स्लो असल्यास पेज लोड व्हायला वेळ लागू शकतो, त्यामुळे शक्य असल्यास स्थिर इंटरनेट असलेल्या ठिकाणीच प्रक्रिया करा.
लाडकी बहिन योजना ई-केवाईसी – महत्वाची FAQs
1) लाडकी बहिन योजनेअंतर्गत किती पैसे मिळतात?
पात्र लाभार्थी महिलेला दरमहा 1500 रुपये म्हणजेच वर्षाला 18,000 रुपये थेट बँक खात्यात जमा केले जातात.
2) ई-केवाईसी कुठे करायची?
ई‑केवायसी ही प्रक्रिया अधिकृत पोर्टल ladkibahin.maharashtra.gov.in वर ऑनलाईन पूर्ण करायची असते; होमपेजवरच्या e‑KYC बॅनरवर क्लिक करून पुढील स्टेप्स पार पाडाव्या लागतात.
3) ई-केवाईसीसाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
आधार कार्ड आणि आधारशी लिंक असलेला मोबाईल क्रमांक सुरू असणे आवश्यक आहेत.
4) ई-केवाईसी न केल्यास हप्ता बंद होईल का?
होय, जाहीर केलेल्या अंतिम तारखेपर्यंत ई‑केवायसी पूर्ण न केल्यास पुढील महिन्यांचा हप्ता तात्पुरता थांबू शकतो किंवा खाते निष्क्रिय होऊ शकते. वेळेत प्रक्रिया पूर्ण केल्यास लाभ नियमितपणे मिळत राहतो.
5) मला तांत्रिक अडचण येत असेल तर काय करावे?
OTP समस्या, साइट न उघडणे किंवा फॉर्म एरर येत असल्यास जवळच्या महात्मा गांधी सेवा केंद्र, इंटरनेट सेंटर, ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा महिला व बालविकास विभागाच्या स्थानिक कार्यालयाशी संपर्क साधू शकता.
